Denizcilik Müsteşarlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında
Kanun Hükmünde
Kararname ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Kanun No. 5897 - Kabul Tarihi: 6/5/2009
MADDE 1 - 10/8/1993 tarihli ve 491 sayılı Denizcilik Müsteşarlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
"Bağlama kütüğü"
EK MADDE 12 - Türk Uluslararası Gemi Siciline tescilli olanlar ve Milli Gemi Siciline tescili zorunlu olanlar dışındaki ticari veya özel kullanıma mahsus gemi, deniz ve iç su araçlarının malikleri veya işletenleri, Denizcilik Müsteşarlığınca liman başkanlıkları bünyesinde oluşturulacak bağlama kütüğüne gemi, deniz ve iç su araçlarını kaydettirmek zorundadır. Bağlama kütüğünün tutulmasından limanlarda liman başkanı sorumludur. Herhangi bir liman başkanlığının yetki alanı içinde bulunmayan iç sulardaki iç su araçlarının kayıtları, ilgili mevzuatına uygun olarak belediye başkanlıklarınca tutulacak kütüklere yapılır. Belediye başkanlıklarınca tutulacak bağlama kütüğünün tutulmasından belediye başkanı sorumludur. Bu madde kapsamındaki iç sularda hangi belediyenin yetkili olacağı yönetmelikle belirlenir. Yetkili belediyeler bir ay içinde kütükle ilgili teşkilatını kurar.
Kayıt için başvuru, mevcut gemi, deniz ve iç su aracı için bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay, yeni kayıt altına alınacak veya kayıt değişikliği yapılacak gemi, deniz ve iç su aracı için iktisap tarihinden itibaren bir ay içerisinde malik veya işleteni tarafından yazılı olarak yapılır. Bu sürelerde kayıt başvurusunda bulunulmayan gemi, deniz ve iç su araçları, ilgili liman başkanlığınca; yukarıdaki fıkrada belirtilen iç sularda ise ilgili belediyelerce resen tescil edilir.
Bağlama kütüğüne kayıtlı gemi, deniz ve iç su araçlarının mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmelerin ilgili liman veya belediye başkanlıkları huzurunda yapılması zorunludur. Aksi takdirde sözleşme geçersiz olur.
Yabancı uyruklu gerçek kişilere ait ve özel kullanıma mahsus gemi, deniz ve iç su araçları, talep ve Denizcilik Müsteşarlığınca uygun bulunması halinde bağlama kütüklerine kaydedilebilirler. Bu şekilde kayıtlı gemi, deniz ve iç su araçları, 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 823 üncü maddesi hükümlerine bağlı olmaksızın Türk Bayrağı çekerler. Ancak, 19/4/1926 tarihli ve 815 sayılı Kanun hükümleri saklıdır.
Bağlama kütüğüne kayıt edilecek her bir gemi, deniz ve iç su aracı için ruhsatname düzenlenir. Ruhsatnameler bağlama kütüğünün tutulduğu liman başkanlığı veya belediye tarafından her yıl vize edilir. Vizenin geçerlik süresi bir yıldır. Süresinde vize edilmeyen ruhsatnameler geçersizdir. Ruhsatname ve bunların vizeleri, 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (8) sayılı tarifenin XIII- Bağlama kütüğü ruhsatnamelerinden ve bunların vizelerinden alınacak harçlar bölümünde belirlenen harca tabidir. Ruhsatname ve vize işlemleri yapılabilmesi için, harcın peşin olarak ödenmesi gerekir. Ruhsatnamenin düzenlendiği yıl ayrıca vize harcı alınmaz. Özel kullanıma tahsisli gemi, deniz ve iç su araçları için düzenlenen ruhsatnameler beş yıla kadar vize edilebilir ve bu durumda harç, içinde bulunulan yıl tarifesi esas alınarak her bir yıl için ayrı ayrı hesaplanarak tahsil edilir. Ruhsatnameyi düzenleyen veya vize işlemlerini yapan kamu görevlileri, harcın ödenmesinden mükellefle birlikte müteselsilen sorumludur. Bağlama kütüğüne kayıtlı ve geçerli ruhsatnameye sahip gemi, deniz ve iç su araçları, her türlü gemi sağlık resmi ve fener ücretinden muaftır.
Ruhsatnamesi olmayan veya zamanında vize işlemi yapılmayan gemi, deniz ve iç su aracının maliki ve işletenine, tescil edilmemesi nedeniyle tahsil edilemeyen ruhsat ve vize harç tutarının iki katı idari para cezası verilir ve bu gemi, deniz ve iç su araçlarına, denizcilik mevzuatına göre verilmesi zorunlu belgeleri düzenlenmez, liman veya iç su dahilinde bile olsa sefere çıkmasına izin verilmez.
İdari para cezaları liman başkanlıkları ve belediyeler tarafından verilir. Bu madde uyarınca verilecek idari para cezaları bir ay içerisinde ödenir. Bu idari para cezaları hakkında 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır.
Bağlama kütüğünün tutulması, liman başkanlıklarının ve belediyelerin yetki ve sorumlulukları, kayıt, terkin, ruhsatname düzenlenmesi, idari para cezası verilmesi ve mali hükümler ile bu maddenin uygulanmasına dair diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar, mali konularda Maliye Bakanlığının uygun görüşünü almak kaydıyla Denizcilik Müsteşarlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
MADDE 2 - 18/2/1963 tarihli ve 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun;
a) 1 inci maddesinin (c) bendi,
b) 3 üncü maddesinde yer alan , belediye veya liman ibaresi,
c) 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan ; özel amaçla kullanılan yat, kotra ve her türlü motorlu tekneler (III) sayılı tarifeye ibaresi ile maddede yer alan (III) sayılı tarife,
ç) 7 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan , liman veya belediye ibaresi,
d) 8 inci maddesinde yer alan , liman veya belediye ibaresi,
e) 9 uncu maddesinin beş ve altıncı fıkrasında yer alan , (III) ibareleri,
f) 10 uncu maddesinin son fıkrasında yer alan , (III) sayılı tarife için ödenecek vergi miktarlarının hesaplanmasında ise 1 Yeni Kuruşun ibaresi,
g) 11 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan , motor gücü birimi (BG) ibaresi,
h) 13 üncü maddesinin; (a) ve (c) bentlerinde yer alan , belediye veya liman ibareleri, (d) bendinin; birinci paragrafında yer alan , liman ve deniz işletme bölge müdürlükleri, belediyeler veya liman başkanlıkları ve denize veya ibareleri ile ikinci paragrafında yer alan denize veya ibaresi,
ı) 14 üncü maddesinde yer alan , (III) ibaresi,
metninden çıkarılmıştır.
MADDE 3 - 197 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (19) numaralı bendindeki trafik ibaresi trafik sicili şeklinde değiştirilmiş; (1) numaralı bendinde yer alan , deniz, göl ve nehirlerde ibaresi ile (19) numaralı bendindeki , belediye veya liman ibaresi metinden çıkarılmış; (13) ve (14) numaralı bentleri yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 4 - 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (8) sayılı tarifeye aşağıdaki bölüm eklenmiştir.
XIII- Bağlama kütüğü ruhsatnamelerinden ve bunların vizelerinden alınacak harçlar:
10/8/1993 tarihli ve 491 sayılı Denizcilik Müsteşarlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre oluşturulan bağlama kütüklerine kaydedilen gemi, deniz ve iç su araçlarına verilecek ruhsatnamelerden ve bunların vizelerinden (Gemi, deniz ve iç su aracının boyuna göre):
5 metreden 9 metreye kadar olanlardan (200 TL)
9 metreden 12 metreye kadar olanlardan (400 TL)
12 metreden 20 metreye kadar olanlardan (800 TL)
20 metreden 30 metreye kadar olanlardan (1.600 TL)
30 metreden büyük olanlardan (3.200 TL) alınır.
Aracın boyunun tespitinde bir metreden küçük değerler dikkate alınmaz. Münhasıran deniz taşımacılığı ve balıkçılık faaliyetinde kullanılan gemi, deniz ve iç su araçları için alınacak ruhsatname ve yapılacak vize işlemleri bu bölümdeki harçlardan müstesnadır.
MADDE 5 - Bu Kanun 30/6/2009 tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 6 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Meclis'te Plan ve Bütçe Komisyonu'nda yapılan görüşmelerin ardından kanunda yapılan değişiklikle yat ve teknelerden alınan MTV kaldırıldı.
Kamuoyunda tartışma yaratan ve bu yüzden birçok tekne ve yatın yabancı bayrak taşımak zorunda kalmasına neden olan MTV (Motorlu Taşıtlar Vergisi) nihayet kalktı.
Bugün Meclis'te Plan ve Bütçe Komisyonu'nda yapılan görüşmelerin ardından kanunda yapılan değişiklikle yüksek vergilerden muaf olmak için yabancı ülke bayrağı taşıyan yat ve tekne sahiplerine vergi müjdesi geldi.
TBMM Genel Kurulunda, sahibi Türk vatandaşı olan, ancak yabancı bayrak taşıyan teknelerin, Türk bayrağına geçişine kolaylık sağlanmasını düzenleyen ve teknelerden motorlu taşıtlar vergisi yerine harç alınmasını öngören kanun teklifi kabul edilerek yasalaştı.
Yasaya göre, Türk Uluslararası Gemi Siciline tescilli olanlar ile Milli Gemi Siciline tescili zorunlu olanlar dışındaki ticari veya özel kullanıma tahsisli gemi yat, tekne gibi deniz araçları, Denizcilik Müsteşarlığınca liman başkanlıkları bünyesinde oluşturulacak bağlama kütüğüne kaydedilecek.
Bağlama kütüğünün tutulmasında, liman başkanı sorumlu olacak. Liman başkanlığının yetki alanı dışında olanlar ise belediyelerce tutulacak. Kayıt için başvuru; mevcut gemi, deniz ve iç su araçları için kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay, yeni kayıt altına alınacaklar için ise 1 ay içinde yapılacak. Bu sürelerde kayıt başvurusunda bulunulmayan araçların kayıtları, liman başkanlıkları ve belediyelerce resen tutulacak.
Bağlama kütüğüne kayıtlı gemi, deniz ve iç su araçlarının mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmeler, ilgili liman başkanlığı ve belediye başkanlıkları huzurunda yapılacak. Aksi takdirde sözleşme geçersiz sayılacak. Türkiye'de yaşayan yabancılar da deniz araçlarına Türk bayrağı çekebilecek, ancak Kabotaj Kanunu hükümleri saklı kalacak.
Bağlama kütüğüne kayıt edilecek araçlar için ruhsatname düzenlenecek. Ruhsatnamesi olmayan veya zamanında vize işlemi yapılmayan deniz araçları hakkında, tahsil edilemeyen ruhsat ve vize harç tutarının 2 katı kadar idari para cezası verilecek. Bu araçlara, denizcilik mevzuatına göre verilmesi zorunlu belgeler düzenlenmeyecek. Ayrıca liman veya iç sularda sefere çıkmasına izin verilmeyecek.
Liman başkanlıkları ve belediyeler tarafından verilecek idari para cezaları, 1 ay içinde ödenecek. Bu sürede ödenmeyen cezalar hakkında Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanacak.
Motorlu Taşıtlar VergisiLiman veya belediye siciline kayıt ve tescil edilmiş olan özel amaçla kullanılan yat, kotra ve her türlü motorlu teknelerden, motorlu araçlar vergisi alınmayacak. Bunun yerine harç alınacak. Daha önce yaş ve beygir gücüne göre alınan motorlu taşıt vergisi, yeni sistemde uzunluğa göre hesaplanacak. Buna göre, 5 metreden 9 metreye kadar olanlardan 200, 9 metreden 12 metreye kadar olanlardan 400, 12 metreden 20 metreye kadar olanlardan 800, 20 metreden 30 metreye kadar olanlardan 1600, 30 metreden büyük olanlardan ise 3 bin 200 lira harç alınacak. Aracın boyunun tespitinde 1 metreden küçük değerler dikkate alınmayacak. Deniz taşımacılığı faaliyetlerinde kullanılan gemi, deniz içi ve iç su araçları için ise bu tarifede yazılı harçların yarısı olacak. Balıkçılık teknelerinden alınan motorlu taşıtlar vergisi kaldırılacak. Kanun, 30 Haziran 2009'da yürürlüğe girecek.
ÖTV ve KDV İstisnası ÇıkarıldıBu arada, teklifin görüşmeleri sırasında AKP milletvekillerinin verdiği önergelerle yabancı bayraklı gemi, deniz ve iç su araçlarının ithalinin KDV'den muaf olması ile Türk vatandaşlarının ortak veya üyesi bulunduğu tüzel kişiler tarafından iktisap edilen ve bağlama kütüğüne kaydolacak 18 grostonluk gemi, iç su aracı ile gezinti tekneleri ve yatlardan ÖTV alınmamasını düzenleyen maddeler, metinden çıkarıldı. Bu değişikliklerin gerekçesinde, 'bu vergilerin artırılması ve eksiltilmesinin, Bakanlar Kurulu yetkisinde olduğu için ayrıca kanuni düzenlemeye gerek görülmediği' belirtildi. Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, teşekkür konuşmasında, herkesin yüreğini sızlatan bir sorunun çözüldüğünü söyledi. Kanunla amatör balıkçılık ve denizcilik sektörünün gelişmesini beklediklerini ifade eden Yıldırım, düzenlemeyle önemli ölçüde teknelere Türk bayrağı çekilmesinin sağlanacağını kaydetti. Yıldırım, 'Her ne kadar bazı maddeler istediğimiz gibi olmadıysa da önemli bir adım atmış olduk. Bakanlar Kurulunda devamını getireceğiz' dedi.
30 Bin Tekne Var, 4 Bini Türk BayraklıTürkiye'de özel tekne sayısı 30 bini geçmesine rağmen, Maliye'nin MTV ile ilgili istatistiklerinde, elindeki kayıtlı özel yat ve tekne sayısı ancak 4 bine ulaşıyor. Türkiye'de yat ve özel teknelere uygulanan vergi sistemi herhangi bir Avrupa ülkesi ve ABD'de yok. Özel tekne ve yat sahipleri gibi ticaret yapmayanlardan hiçbir vergi almayan İngiltere ile ABD, Türk yatçılarının en kolay 'bayrak' alabildikleri ülkeler olarak sıralanıyor. Ama sadece yatı olanlar için.
Denizlerde ve iç sularda bulunan tüm kayıtsız teknelerimizin kayıt altına alınabilmesi amacıyla,
faturası bulunmayan gemi, deniz ve iç su araçları için sahiplik belgesi ile kayıt uygulamasına
tekrar başlanmış olup, 31.12.2009 tarihine kadar uygulama devam edecektir.
Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) Klas-B CS Cihazının Gemilere Donatılmasına ve Özelliklerine Dair Tebliğde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
MADDE 1 '11/9/2007 tarihli ve 26640 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) Klas-B CS Cihazının Gemilere Donatılmasına ve Özelliklerine Dair Tebliğin 6 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE 6 '(1) Aşağıdaki gemiler 1 Temmuz 2008 tarihinden itibaren AIS Klas-B CS cihazı ile donatılacaktır.
a) SOLAS kapsamına giren, uluslararası sefer yapmayan 500 GT veya üzeri tüm yük gemileri,
b) İstanbul ve Çanakkale Boğazları ile Marmara Denizinde;
1) Düzenli sefer yapan 12 ve üzeri yolcu taşıyan tüm yolcu gemileri (SOLAS kapsamına giren ve uluslararası sefer yapmayan tüm yolcu gemileri dahil),
2) Askeri gemiler hariç, arama kurtarma faaliyeti yürüten gemiler,
3) Kılavuz, römorkör, acente gemileri ve tam boyu 10 metre ve üzeri ticari yatlar ile diğer tüm ticari gemiler,
4) Tehlikeli yük taşıyan gemiler.
(2) Aşağıdaki gemiler 1 Temmuz 2008 tarihinden sonraki ilk belgelendirilmelerinde AIS Klas-B CS cihazı ile donatılmış olacaklardır.
a) Özel tekneler ve ardışık liman seferi yapan balıkçı gemileri hariç, boyu ve cinsine bakılmaksızın Denize Elverişlik Belgesine göre liman sefer bölgesini aşacak şekilde belgelendirilmiş tüm gemiler,
b) Askeri gemiler hariç arama kurtarma faaliyeti yürüten gemiler,
c) Kılavuz, römorkör, acente gemileri ve tam boyu 10 metre ve üzeri ticari yatlar ile diğer tüm ticari gemiler,
ç) Tehlikeli yük taşıyan tüm gemiler,
(3) Aşağıdaki gemiler 1 Temmuz 2009 tarihinden sonraki ilk belgelendirilmelerinde AIS Klas-B CS cihazı ile donatılmış olacaklardır.
a) Liman seferi ve/veya ardışık liman seferi yapan tam boyu 15 metre ve üzeri tüm balıkçı gemileri,
b) Liman seferi yapan tam boyu 10 metre ve üzeri ticari yatlar,
c) Tam boyu 10 metre ve üzeri olan ve yat işletme belgesi alarak faaliyette bulunan yabancı bayraklı yatlar,
ç) Köyceğiz Gölü, Dalyan Kanalında çalışan gemiler ile denizde çalışan açık güverteli sandal tipi yolcu motorları hariç olmak üzere, liman seferi yapan ve 12'den fazla yolcu taşıyan tüm yolcu gemileri."
MADDE 2 'Bu Tebliğ 1/1/2008 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 3 'Bu Tebliğ hükümlerini Denizcilik Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.
